Η Ναυμαχία της Αγκάλης αποτελεί ένα από τα πιο ένδοξα επαναστατικά κεφάλαια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
Κάθε χρόνο, ο Δήμος Δελφών και η Ιτέα τιμούν την ιστορική επέτειο του Σεπτεμβρίου 1827 με εντυπωσιακές εκδηλώσεις και αναπαραστάσεις. Εμείς είχαμε την τιμή να συμμετέχουμε στην κινηματογράφηση και στα εναέρια πλάνα των εκδηλώσεων.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1827, η Ελληνική Επανάσταση βρισκόταν σε κρίσιμη καμπή. Ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος είχε οχυρωθεί στη Σκάλα Σαλώνων (σημερινή Ιτέα), ελέγχοντας πλήρως τον Κορινθιακό Κόλπο. Τότε ανέλαβε δράση ο Βρετανός Φιλέλληνας Φρανκ Άμπνεϊ Άστινγκς (Frank Abney Hastings) ως κυβερνήτης της «Καρτερίας». Η «Καρτερία» δεν ήταν ένα τυχαίο πλοίο, ήταν το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο στην παγκόσμια ιστορία που έλαβε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις.
Με μια ιδιοφυΐης στρατηγική, ο Άστινγκς εκμεταλλεύτηκε την πλήρη άπνοια που εγκλώβιζε τα εχθρικά ιστιοφόρα. Κινούμενος με τις ατμομηχανές του πλοίου και χρησιμοποιώντας πυρακτωμένα βλήματα (καρτονέτα), κατάφερε μέσα σε μόλις μισή ώρα να ανατινάξει τη ναυαρχίδα των Οθωμανών και να καταστρέψει τα εχθρικά πλοία. Η νίκη αυτή ήταν τόσο καθοριστική, που εξόργισε τον Ιμπραήμ, οδηγώντας τον στην παραβίαση των διεθνών συμφωνιών και, τελικά, στην ιστορική Ναυμαχία του Ναυαρίνου.
Η τραγική ιστορία του μεγάλου Φιλέλληνα Φρανκ Άμπνεϊ Άστινγκς:
Πίσω από τη λαμπρή νίκη κρύβεται η τραγική μοίρα του ανθρώπου που έδωσε την περιουσία και τη ζωή του για την ελευθερία της Ελλάδας. Ο Άστινγκς, γιος Βρετανού στρατηγού και πρώην αξιωματικός του Βασιλικού Ναυτικού, ήρθε στην Ελλάδα το 1822. Ξόδεψε χιλιάδες λίρες από την προσωπική του περιουσία για να εξοπλίσει την «Καρτερία» με υπερσύγχρονα κανόνια. Ήταν ένας ρομαντικός αλλά και πρακτικός ιδιοφυής άνδρας, που αγαπήθηκε βαθιά από το πλήρωμά του για τη γενναιότητα και την τιμιότητά του.
Το άδικο τέλος στο Αιτωλικό.
Λίγους μήνες μετά τον θρίαμβο στην Αγκάλη, τον Μάιο του 1828, ο Άστινγκς ηγήθηκε μιας επιχείρησης για την ανακατάληψη του Αιτωλικού. Κατά τη διάρκεια της εφόδου, μια σφαίρα τον πέτυχε στον αριστερό βραχίονα. Η πληγή δεν φαινόταν θανάσιμη. Ωστόσο, οι τραγικές ελλείψεις σε ιατρικό εξοπλισμό και η καθυστέρηση στη μεταφορά του αποδείχθηκαν μοιραίες. Η πληγή μολύνθηκε και ο μεγάλος Φιλέλληνας προσβλήθηκε από τέτανο. Άφησε την τελευταία του πνοή πάνω στο πλοίο «Ελπίδα» στις 20 Μαΐου 1828, σε ηλικία μόλις 34 ετών, χωρίς να προλάβει να δει την Ελλάδα επίσημα ελεύθερη. Η κηδεία του έγινε με τιμές εθνικού ήρωα στην Αίγινα, και η καρδιά του βρίσκεται μέχρι σήμερα εναποτεθειμένη στην Αγγλικανική Εκκλησία των Αθηνών.
Οι φετινές τριήμερες εκδηλώσεις για τη Ναυμαχία της Αγκάλης (25-27 Σεπτεμβρίου 2026) στην Ιτέα ήταν από τις πιο εντυπωσιακές των τελευταίων ετών. Η κεντρική οπτικοακουστική παράσταση του Σαββάτου αναβαθμίστηκε ριζικά. Τη σκηνοθεσία και τη σύλληψη ανέλαβε ο γνωστός σκηνοθέτης και ηθοποιός Δημήτρης Κουρούμπαλης με την κινηματογραφική κάλυψη της Framerate Production, κάμερα Φώτης Τζανετάκος και Χρήστος Γιατράκος, Drone Pilot (Εναέριες λήψεις) Χρήστος Γιατράκος, ενώ η καθηλωτική φωνή του Μάξιμου Μουμούρη καθοδηγούσε το κοινό στα ιστορικά γεγονότα.
Το μεγάλο highlight της βραδιάς ήταν τα παραδοσιακά σκάφη, τα καπνογόνα και τα φαντασμαγορικά βεγγαλικά που αναπαρέστησαν με ακρίβεια τις εκρήξεις της «Καρτερίας». Η φαντασμαγορική αναπαράσταση στο λιμάνι συνοδεύτηκε μουσικά από τους ζωντανούς ήχους της επίσημης Μπάντας του Πολεμικού Ναυτικού, δίνοντας έναν απόλυτα επιβλητικό τόνο στη βραδιά.
